Badeland vs ferjesamband! No er det alvor!

I tilrådinga frå rådmannen til badelandsaka (Luster bad) - som han jamvel er positiv til, badeland altså - foreslår rådmannen ein del innsparingspostar for å hanka inn att dei 5 mill. som er pårekna å koma i tillegg pr. år dei næraste åra. Dette er godt "valgflesk", må seiast - kjem jo i ei strålande tid i høve valget! Men, til saka: mellom innsparingspostane les eg då at ferjesambandet Ornes-Solvorn er ein aktuell innsparingspost!!! Om eg har vore skeptisk til det økonomiske biletet kring badelandet før, så er det ikkje lenger nokon tvil. For no er eg, som innbyggjar på Ornes - og avhengig av nemnde ferjesamband til skule og jobb, faen meg så drit lei av å måtta kjempa for den ferja kvar gong det er val, budsjettdiskusjonar, innsparingar, m.m.m. Heilt sia eg var lita jente har eg høyrt om denne kampen, som med jamne mellomrom har kome fram, og til no, kvar gong vorte kjempa gjennom i meir eller mindre favør oss som er avhengig av ferja. Men, eg er så lei! Så mykje frustrasjonar, energi, spenningar. Det burde vera unødvendig! Eit badeland til knappe 100 mill. mot eit heilt bygdesamfunn som prøver å mobilisera til ei framtid her. For det er realiteten. Utan ferja reiser eg - og, for dei av dykk som ikkje ser det som noko "trussel" vil eg påstå at bygdeutviklingsarbeidet og tilflyttinga ikkje vil verka positivt på så mange andre som kan tenkja seg hit heller, utan denne viktige samferdsla over fjorden. Innsparing på kanskje 2 mill., er det verdt det - greier politikarane å sjå samanhengane her?? Det håpar eg verkeleg! For no er eg LEI!

Nye vinklingar....

Først til kommentaren til innlegget mitt "same old song", berre så det er sagt: eg er i utgangspunktet i all hovudsak like glad i både austlendingar og vestlendingar eg :-), og eg tykkjer folk skal få reisa på ferie dit dei vil, og det var i grunn det eg ville seia om dei sakene. Eit par ting til vil eg få kommentera til kommentaren:

"Men hva skal de leve av? Fortell for en gangs skyld hvilke jobber er ledig her, som folk kan søke og få? Hvilken jord skal de dyrke?" For å ta det siste først: Det er inga jord tilgjengeleg for dei som vil kjøpa, for den tilhøyrer folk som bur langt vekk (gjerne Bergen...), og vert leigd vekk til dei bøndene som er att på staden. Når det gjeld kva jobbar folk kan få, vil eg koma med nokre forslag: Dersom du med "her" meiner på Ornes i Kroken eller på Sørheim er mulegheitene kanskje noko snevre, men me har då eit Båtbyggeri her (som treng arbeidskraft!), me har eit næringsbygg med mulegheiter for folk som ser mulegheitene til å utvikla eigne produksjonar, ev. ha "heimekontor" i eit fellesskap. Det dukkar vidare opp jobbar med visse mellomrom i både Sogndal, Gaupne på Hafslo og på Skjolden. Alle desse stadane er etter mi vurdering aktuelle arbeidsstadar for folk på sørsida, i større eller mindre %, alt etter kva andre ressursar/mulegheiter ein ser på staden ein bur, og kva krav til levestandard ein har. For folk på Ornes og i Kroken er kanskje Hafslo, Sogndal, Gaupne og Skjolden like aktu som dagpendlarstadar, medan folk på Sørheim kanskje vurderer Gaupne og Skjolden som mest aktuelle i høve avstandar.

I bynære område er det ikkje uvanleg å pendla 30min-1t til jobb, og her er det snakk om avstandar innafor dette tidsrommet....

For nokre veg det tyngre å bu slik (landleg)- og ein er villeg til å kutta ned på levestandarden for andre verdiar, medan for andre kan det vera andre verdiar som veg tyngst. Prioriteringar!

Til slutt ein ny vinkling som har vorte omtala i avisa NATIONEN den siste tida: (henta frå Nationen, 10.08.09):
"Mosentralisering
Hytteeierne i Sjusjøen er en del av en motsentraliseringsprosess, mener seniorforsker Winfried Ellingsen ved Agderforskning. Prosessen har foregått i 20-25 år, men den har aldri vært så intens som nå.
– Ved siden av sentraliseringen foregår det i dag en moturbanisering, sier han. Ifølge Kjell Overvåg ved Østlandsforskning er halvparten av Norges befolkning tilgang til en fritidsbolig. Og jo høyere standard hytta har, jo hyppigere bruker vi den.

– Jeg mener at det blir for ensidig kun å se på den faste bosettingen når en skal se på befolkningsutvikling i distriktet, mener han.

Har betydning
Statsråd Magnhild Meltveit Kleppa (Sp) mener at trenden har betydning for bosetningsmønsteret.
– Etter hvert kan det bli aktuelt å se nærmere på forhold som berører hyttefolk, som lokal stemmerett, deling av skatteinntekter og økonomien til hyttekommunen. Men jeg mener at vi ikke er der ennå, fortsetter hun."

For å presisera enda ein ting før eg kjem med ein liten provokasjon: Eg ser på "hyttefolk"/ferierande i området som ein stor ressurs - utan tvil! Men så er eg no freista til å koma med ei samanlikning når det gjeld moturbaniserings-debatten i Nationen: Det er nesten som med fattigdomsgrensa; når fattigdomen aukar, senkar ein grensa for fattigdom (så ser det heller ikkje så gale ut på statistikkane...), når sentraliseringa går for raskt - nyanserer ein synet på kven som "er innbyggjarar" i ei lita grend og vips ser det ikkje så gale ut der heller!

Svar/kommentar til "same old song"

(Mannemi beklagar at eg ikkje har dette ut tidlegare....forsvant ei stund i "ferieposten"....)

Jeg beklager, men din hjemmeside er utilgjengelig for meg. Først la jeg inn et innlegg som google-bruker. Da forsvant det. Så skrev jeg et nytt, og prøvde med open ID. Det forsvant. Nå sender jeg et tredje, og jeg håper at du legger det ut på bloggen din som svar på gammal sang.

Mannemia mi, jeg synes at du er urettferdig mellom øst og vest. Etter å ha gått samme turen, veit jeg at trampolinene fordeler seg likt på Oslo og Bergen. Hvorfor er du så ergerlig på østlendinger og Oslofolk? Hva med dem som reiste til Bergen eller andre steder på Vestlandet, hadde de bedre grunner til å reise hjemmefra? Og større grunn til å komme hjem på ferie?
De som kommer på ferie her, er etterkommere og slektninger av dem som bor her nå. Grunnen til at de dro, var at gårdene ikke kunne brødfø alle. Noen reiste kanskje fordi de hadde lyst til å bo et annet sted, for eksempel i en by? Det er bare fint at folk kommer "hjem" på ferie. Det betyr at de holder husa i orden og treffer søsken og venner. De kunne ha valgt å reise til Torremolinos. Folk er fri til å reise hvor de vil på ferie.
Det bor flere nordmenn i USA enn i Norge. Ingen blir sure når de kommer hit, selv om de reiste av samme grunn; fattigdom og mangel på muligheter til å livnære seg. Vi sier ikke at de skal komme tilbake og bo i huset og finne seg jobber her.
Svigerfamilien min flytta til Årdal og aluminiumsverket på 1950-tallet. Flere ganger har Reidar fått brev fra Årdal kommune med spørsmål om han kunne komme tilbake. De spurte aldri etter meg, så det ble aldri vurdert.
Alle vil selvsagt at det skal bo folk i alle hus og unger skal løpe ut og inn. Og hoppe på trampoline. Vi ønsker oss et land i full drift.
Men hva skal de leve av? Fortell for en gangs skyld hvilke jobber er ledig her, som folk kan søke og få? Hvilken jord skal de dyrke?
Du er så konstruktiv i alle ting, Marianne. På dette området har du snart gått i stå. Og det er ikke konstruktivt.
Hilsen Grete

Sommar på hell....

Det er visst snart haust! Dei første orange blada gløttar fram og natta er svartare enn ho har vore på ei stund. No må me gøyma dei lyse sommarnettene i minnet, og ta dei fram att når det vert som svartast. Ferien er over og kvardagen er på plass att, og litt godt er det faktisk, litt. Eg skal ikkje bruka tid på å skriva om at sommaren har gått som ein vind, faktisk tilsynelatande enda fortare enn tidlegare år (ja, no brukar eg visst noko tid på det loll..), for dette trur eg rett og slett er eit faktum: tida går ikkje like fort for born og vaksne. Etter sommaren har og brått borna vorte eitt år eldre. Eldstejenta skal i storskulen og den yngste i første klasse. Det vil seia INGEN FLEIRE BARNEHAGE FORELDREMØTE! I alle dagar, kor gamal er eg eigentleg, og når vart eg det? Ja, ja, eg prøver hardt å sjå føre meg mange fine haustkveldar og dagar saman med vener og familie, hobbykveldar kring stearinpynta bord, med regnet og hauststormane piskande utanfor, strikking av enda fleire pulsvarmarar (som er noko av det einaste eg verkeleg tykkjer eg får til når det gjeld strikking..), raudvin og ei god bok i godstolen og etterkvart snøen.. Men, ein ting av gongen: først skal hausten nytast!

Same old song.....

Eg vandra meg ein runde i mi barndoms bygd (klisje) her um dagen, og det eg såg gleda meg storvegs. Den første garden (småbruket) eg kom til hadde ei trampoline nett utom døra, den andre garden (småbruket) hadde ei enda større trampoline utom nåva. Vaksne og born hoppa og helsa (som regel i omvendt rekkjefølgje..) på meg der eg gjekk forbi dei. Sola skein (sjølvsagt!). Eg gikk vidare og traff fleire kjende og kjære eg slo av kortare og lengre samtalar med - og vel heime sto utedøra på vid gap, og seks ungar gikk inn og ut, skratta og lo, vart svoltne og fekk mat - og soli skein..... Trampolinene vert nok tatt ned att om ei veke eller to, og brakt tilbake til heimstaden Oslo, eller i allefall austover ein stad - sjølvsagt. Så lever me på minna og håpet om at trampolinene får stå der permanent ein gong i nær framtid, når dei finn ut at her vil me bu meir enn berre i feriane. Her i denne flotte bygda, med dei kjekke naboane ; )

Livet er ingen kladd...

Har fundert litt over dette livet vårt, i lys av boka eg held på med: "livets uutholdelige letthet" av Milan Kundera. I motsetnad til eit måleri, t.d., finst det ikkje noko mulegheiter for å laga eit førsteutkast av livet - for deretter å justera ting undervegs som ein ønskjer anleis. Eit viskelær, som viskar ut det ein ikkje likar - det ein finn ut ikkje er bra - og som samstundes set oss tilbake i tid. Me kan ikkje "kladda" livet vårt før "the real thing"! Livet er her og no! OK, me kan endra kursen undervegs - men me ber med oss "bagasjen", alt det me har erfart tidlegare på godt og vondt. Når me står overfor val, som t.d. kva yrke me vil læra oss, eller kva livspartnar me skal satsa på, ja, då vel me ut ifrå den følinga me har der og då for kva dette valet vil innebera for oss framover. Me kan ikkje prøva det eine, for så å finna ut at kanskje det var det andre som var det beste - og gjera dette om. Nei, me er og verkar HER og NO! Dette er, om ein problematiserer (noko eg til tider likar å gjera..) litt frustrerande å tenka på - men, dette er LIVET!

To fine dikt.....

(Fritt omsett til nynorsk...)
Ein gong iblant
Ein gong i blant skulle ein ta seg tid til å gjera nær sagt ingenting.
La timane rusla litt sakte forbi og la tankane fly litt i ring.
Ein gong i blant skulle ein stoppa opp- utan føremål og utan grunn,
berre sitjae i fred med sin kaffekopp og berre "vera" ei lita stund.
Ein gong i blant skulle ein roa seg ned og sjå alt i litt større perspektiv -gi tankane tid til å dvela litt ved kva ein eigentleg vil med sitt liv.

Randi S. Nielsen

Ord over grind
Du går fram til mi inste grind, og eg går òg fram til di.
Innanfor den er kvar av oss einsam, og det skal vi alltid bli.
Aldri trenge seg lenger fram var lova som galdt oss to.
Anten vi møttest tidt eller sjeldan var møtet tillit og ro.
Står du der ikkje ein dag eg kjem fell det meg lett å snu
når eg har stått litt og sett mot huset og tenkt på at der bur du.
Så lenge eg veit du vil koma i blant, som no over knastrande grus
og smile glad når du ser meg stå her, skal eg ha ein heim i mitt hus.

Halldis Moren Vesaas